Wrocławskie zapiski przyrodnicze

W ostatnich dniach kwietnia pogoda jest jak latem (słonecznie, sucho, bardzo ciepło). Temperatury powietrza wg Obserwatorium ZKiOA IGRR UWr. przy ulicy ul. A. Kosiby

26 IV 2012

• g. 13.10: +22,5 °C
• g. 14.40: +23,8 °C
• g. 16.35: +24,5 °C
• g. 17.45: +24,0 °C
• g. 19.15: +21,3 °C
• g. 21.00: +15,9 °C

27 IV 2012

• g. 12.30: +25,0 °C
• g. 16.25: +27,8 °C
• g. 17.00: +27,7 °C
• g. 17.17: +27,8 °C
• g. 18.00: +27,1 °C

28 IV 2012

• g. 09.10: +20,5 °C
• g. 11.05: +25,4 °C
• g. 15.25: +29,3 °C
• g. 16.00: +29,2 °C
• g. 16.30: +29,5 °C
  

Obserwacje ornitologiczne:

• Poniedziałek 23 IV 2012 po godzinie 18 – dwa jerzyki krążące w rejonie Katedra – Plac Bema
• Wtorek 24 IV 2012, g. 8.15 – jeden osobnik w rejonie Drobnera
• jw. g. 19.15 – dwa jerzyki nad ulicą Grunwaldzką
• Czwartek 26 IV 2012, g.7.10 - jerzyk na wysokości ok 40 m (dobrze widoczna sylwetka) nad ul. M. Reja
• jw. g. 20.00 - 3 jerzyki nad ul. Górnickiego

Podobnie jak w przypadku jaskółek są to ptasi zwiadowcy, ale to oznacza, że już niedługo pojawią się całe stada tych „szybowników”.

Piątek 27 IV 2012 g. 19.45 - 10-12 osobników krąży w okolicy ul. Sienkiewicza - Reja - Grunwaldzkiej. To już nie zwiadowcy - to stali bywalcy. Koniec obserwacji.

W niedzielny poranek 22 kwietnia o godz. 6.40 pojawiła się na podwórzu w kwartale między ulicami Grunwaldzką a M. Reja pierwsza jaskółka. Krążyła nad dachami, a potem na kilka minut przysiadła na kablu telefonicznym. To był zapewne jakiś zwiadowca, bo innych osobników nie było widać (ptaki te mają w okolicy kilka gniazd ulokowanych pod balkonami kamienic).

Przysłowie mówi, że pierwsza jaskółka wiosny nie czyni, ale mimo zmiennej pogody we Wrocławiu wiosna zawitała już na dobre. W ostatnim tygodniu panowała zmienna pogoda, były na przemian dni ciepłe i słoneczne z temperaturami dochodzącymi do +14-18 °C i chłodniejsze – pochmurne i z opadami deszczu. W ostatnich dniach (od 15 do 21 kwietnia) spadło we Wrocławiu w sumie około 35-40 mm deszczu (cały marzec był suchy). Kwitnie już większość drzew owocowych, liście rozwijająca się już na kasztanowcach i topolach. Zielone są już w pełni żywopłoty, a na trawnikach zaczęły kwitnąć mlecze.

Ostatni tydzień kwietnia i początek maja ma być bardzo ciepły z temperaturami przekraczającymi w ciągu dnia +20 °C. Czekamy na przylot jerzyków.

Wielki Tydzień we Wrocławiu upłynął pod znakiem prawie zimowej aury. Początkowo (w poniedziałek i we wtorek) było stosunkowo ciepło (do około +14-15 °C) ale od środy zaczęło się stopniowo ochładzać. W Wielkanoc nad ranem było -2 °C. W ciągu dnia początkowo pogodnie a po południu ze zmiennym zachmurzeniem i przelotnymi opadami śniegu.
W nocy z niedzieli na poniedziałek (8/9 IV 2012) nad ranem w stacji przy ul. A. Kosiby odnotowano temperaturę poniżej -5 °C. W ciągu dnia temperatura wzrosła do około +10 °C (odczuwalna około +2-3 °C → skutek napływu zimnych mas powietrza polarnomorskiego). Cały Poniedziałek Wielkanocny był pogodny - słoneczny i prawie bezwietrzny. Święta Wielkanocy mimo, iż przypadły na początek kwietnia były zimne, ale bez pokrywy śnieżnej (śnieg spadł w Wielkanoc w miastach  północnej Polski, m.in. Szczecinie, Gdańsku). Świeży śnieg (od 10 do 20 cm) spadł w wyższych partiach Sudetów. W Jizerce w nocy z 8 na 9 kwietnia było około -21 °C, a na Lucni boudzie około -13 °C (dane http://www.chmi.cz).
Od wtorku ma się już ponownie ocieplić i pogoda ma znowu przypominać tą wiosenną, a nie zimową.

Rozpoczął się okres wegetacyjny. Już 21 marca zaczęły zakwitać pierwsze krzewy forsycji - dzisiaj, to jest 28 marca, kwitnie już większość tych krzewów. W ubiegłym tygodniu kwiatostany rozwinęły się na topolach, a w miejscach zacisznych i nasłonecznionych pojawiły się pierwsze białe kwiaty na dzikich mirabelkach.
Wegetacji sprzyja słoneczna pogoda - w ciągu dnia temperatury sięgają do 13-18 °C, a noce są dosyć ciepłe z temperaturami +5-10 °C. Jedynie w nocy z niedzieli na poniedziałek (25/26.03.2012) w stacji meteorologicznej przy ul. A. Kosiby odnotowano nad ranem około jednostopniowy spadek temperatury poniżej 0 °C.
Niestety nadal jest sucho - praktycznie od początku marca nie było "porządnych" opadów deszczu i nie jest to dobra prognoza dla dalszych postępów wzrostu roślin.

Po dniach pochmurnych z dżdżystych (słabe opady deszczu, mżawki), od piątku 16.02.2012 panuje słoneczna i ciepła pogoda. W piątek (16.03) odnotowano wysokie już, jak na wczesną wiosnę, temperatury powietrza. O godzinie 13.35 było na stacjach:

• ZMiOA przy ul. A. Kosiby we Wrocławiu: +17,9 °C (o 13.40: +18,3 °C, a o 14.00: +18,7 C, 18.05: +14,8 °C)
• Lucní bouda: +6 °C (o 18.05: +4,5 °C)
• Jizerka : +13,6 °C (o 18.05: +5,8 °C)
• Pec pod Šnežkou: +13,8 °C
• Praha ‒ Libuš: +19,1 °C (o 18.05: +17,9 °C)

W sobotę 17 marca we Wrocławiu było jeszcze cieplej. W stacji przy ul. A. Kosiby o godzinie 12.20 temperatura powietrza wyniosła +21,0 °C, o 13.45 +22,3 °C.
Na kolejne dni (co najmniej do soboty 24 marca) zapowiadana jest również słoneczna pogoda z maksymalnymi temperatura dziennymi od 11 do 18 °C (*) . Będzie przy tym sucho ‒ bez opadów, co przy bezśnieżnej zimie nie jest zbyt korzystne dla wzrostu roślin.

W mieście pojawiły się duże gromady szpaków, a pod wieczór wyleciały ze swoich kryjówek nietoperze (obs. z zachodniej części Wrocławia - Żernik).
(*) ‒ WeatherOnline

-----------------------
Notowania temperatury powietrza 18 marca 2012 r.:

Obs. przy ul. A. Kosiby: g. 9.30 +15,7 °C, g. 14.15: +20,7 °C

W ostatnich dniach lutego nastąpiło ocieplenie. We Wrocławiu już 22 lutego nie było śladu po pokrywie śnieżnej. W nocy temperatura nie spadła już poniżej 0 °C, a po południu (g. 15.50 - stacja przy ul. A. Kosiby) było +8,4 °C, pogodnie i słonecznie. W kolejnych dniach mają być podobne temperatury, ale będzie deszczowo...

Faktycznie, pochmurna i deszczowa aura jest trwa już od 23 lutego. Dzisiaj 1 marca 2012 r. jest pochmurno, ale nie pada. O 13.30 jest ciepło, temperatura powietrza wynosi około +10 °C (10,1 °C - Obs. przy ul. A. Kosiby). W kolejnych dniach mają powrócić nocne przymrozki; wg 8-dniowej prognozy WeatherOnline do 8 marca w nocy temperatura ma spadać do -7 °C, a w czasie dnia wzrastać do +6 °C. Ma być przy tym dosyć pogodnie i bez opadów. Taka pogoda spowolni zapewne tajanie śniegów w górach. W części niżowej Dolnego Śląska, nie wygląda już to tak korzystnie. Zima była stosunkowo ciepła i sucha, a lutowe opady śniegu niewielkie. Przy dalszym braku opadów można spodziewać się suszy glebowej na początku okresu wegetacyjnego.

Ostatnie opady śniegu i wietrzna pogoda spowodowała wzrost zagrożenia lawinowego w Sudetach. Karkonoska Grupa GOPR ogłosiła dzisiaj IV (w pięciostopniowej skali) stopień zagrożenia lawinowego. Dzisiejszy komunikat lawinowy GOPR brzmi następująco:
„Wzrost zagrożenia lawinowego ze względu na intensywny opad śniegu i wiejący silny południowo-zachodni wiatr (do 20 m/s). Ciągły opad śniegu (ok 40 cm za ostatnie dwa dni, 17.02.2012 g.7:00), ...
Ze względu na zmiany kierunku wiejącego wiatru zagrożenia należy spodziewać się na stokach o różnych wystawach (z przewagą stoków północnych), …
Pokrywa śnieżna w partiach szczytowych od 30 do 185 cm (w miejscach odłożenia grubość pokrywy powyżej 2,5 m), opad śniegu za ostatnie 24 godziny ok. 20 cm. Pokrywa zbudowana ze śniegu świeżego przewianego, zbitego, zmrożonego. Wiatr WSW (południowo-zachodni) do 20 m/s. ...” (źródło: http://gopr.pl/avalanche/pl/1)

Czeskie serwisy internetowe podają, że w wyższych partiach gór jest ponad 100-150 cm śniegu. Tak gruba pokrywa śnieżna w Karkonoszach była 10 lat temu. W na całym terytorium Republiki Czeskiej panują bardzo trudne warunki drogowe. W górach w niektórych miejscach na drogi zeszły lawiny śnieżne.

„Provoz v regionu zkomplikovaly také dvě sněhové laviny, které spadly z opěrné zdi v úseku Spálený Mlýn – Černá Voda na silnici druhé třídy Temný Důl – Horní Malá Úpa (chodzi o drogę do przejścia granicznego na Przełęczy Okraj - przyp. aut.), …
Sníh je na silnici v délce asi čtyřiceti metrů, uvízl tam autobus s několika cestujícími, kteří jsou ale v pořádku, takže nyní čekáme na frézu, která úsek zprovozní. Sněhová lavina zkomplikovala dopravu už ve středu večer ve Špindlerově Mlýně, kde byla silnice jednu chvíli zcela neprůjezdná, silničáři ji však rychle vyčistili.” (źródło: http://aktualne.centrum.cz/domaci/regiony/kralovehradecky/clanek.phtml?id=733391)
„Silnici do Horní Malé Úpy na hřebenech Krkonoš dnes ráno zasypaly dvě sněhové laviny. Každá lavina byla široká asi 40 metrů a vysoká asi čtyři metry. … Laviny z prachového sněhu sjely na silnici v lokalitě nad Spáleným Mlýnem. Sesunuly se ze svahu, kde je mladý les a houští. Po dopadu na silnici se masa sněhu zastavila o dvoumetrovou sněhovou bariéru na druhém okraji silnice. „Něco takového zde nepamatujeme” řekl Baxa. Silnice do Horní Malé Úpy vede od Trutnova přes Horní Maršov. V obci je hraniční přechod Pomezní Boudy do Polska." (źródło: http://www.zakruta.cz/magazin/dopravni-servis/10548/na-silnici-do-horni-male-upy-spadly-laviny/)

Fotografie zasypanej drogi w dolinie Małej Upy na stronach Ski areal Mala Upa

Mrozy ustąpiły 14 lutego. Tego dnia było słonecznie i pogodnie. Rano przed wschodem słońca było tylko około -6 °C, a w południe temperatura zbliżyła się do 0 °C. Na kolejne dni zapowiadano zmianę pogody ‒ ocieplenie i silne opady śniegu. Symptomem zbliżającego się frontu opadowego była zmiana ciśnienia. W ciągu dnia (14 lutego) gwałtownie spało ciśnienie powietrza. O godzinie 12 przekraczało jeszcze 1000 hPa, a następnego dnia około godziny 6 wynosiło 975 hPa.

Noc z 14 na 15 lutego początkowo była pogodna, ale już przed północą zachmurzyło się i zaczął prószyć śnieg. Zrobiło się wietrznie i śnieżnie. Opady nasilił się nad ranem 15 lutego. Cały dzień, z krótkimi przerwami, we Wrocławiu panowała śnieżyca (zawieja). Przy temperaturze oscylującej około 0 °C (o godz. 16 na Kosiby było -0,8 °C) na drogach tworzyło się błoto śniegowe. Opady (śnieżyca) ustały dopiero po godzinie 22.

Takich opadów śniegu jeszcze tej zimy we Wrocławiu nie było. W sumie przez kilkanaście godzin spadło kilka cm śniegu. Na stacji Wrocław-Strachowice (dane z serwisu WeatherOnline) już o godzinie 7 rano pokrywa śnieżna miała grubość 4 cm. 16 lutego pomiar o godzinie 7.00 wykazał 9 cm. W centrum Wrocławia (podwórko przy ul. Sienkiewicza) było 12 cm śniegu.

Po raz pierwszy tej zimy śnieg pokrył całe terytorium Polski. Nie trwało to jednak długo, bo już w piątek 17 lutego przyszła odwilż, a na zachodzie kraju temperatura wzrosła do +3-4 °C i śnieg zaczął się gwałtownie topić. 

31 stycznia

W dniach 30.01-1.02 około południa wilgotności względna spadała we Wrocławiu do 38-40% (rekordowo niska wilgotność) › suchy mróz. Podobne spadki do 40-45% na Jizerce około południa (12-13 g.) w związku z tym przy braku wiatru temperatura i pełnym usłonecznieniu temp przy gruncie wzrasta nawet od +5 °C (tak było 31 stycznia)

1 lutego 2012, godz. 13.35

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -8,6 °C (odczuwalna -14,2 °C),
• Jizerka: -12,1 °C,
• Luční bouda: -14,6 °C

2 lutego 2012, godz. 8.35

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby -17,0 °C,
• Jizerka: -17,5 °C (grunt ok. -21 °C),
• Luční bouda: -21,1 °C (grunt -22,5 °C),
• Šerak: -21,7 °C

2 lutego 2012, godz. 13.10

• Wrocław (termometr zaokienny V p, przy ścianie eksponowanej na S): -9 °C, g. 14.10 w słońcu +7,5 °C (przy zachmurzeniu szybki spadek do -2 °C)
• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -11 °C (odczuwalna -14,7 °C)
• Jizerka: -14 °C (wilgotność 52%, temperatura przy gruncie -5,2 °C)
• Luční bouda: -19,1 °C (przy gruncie -15 °C)

3 lutego2012, godz. 8.00

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -18,9 °C (odczuwalna -21,6 °C)
• Jizerka: -33,3 °C (Jizerka torfowisko -36,0 °C), przy gruncie ok -37,5 °C (godz. 7.40)
• Luční bouda: -21,2 °C (przy gruncie -25 °C)

4 lutego2012, godz. 9.20

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -17,5 °C (odczuwalna -19,5 °C)
• Jizerka: -15,8 °C
• Luční bouda: -21,1 °C

5 lutego 2012, godz. 10.50

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -12,6 °C (odczuwalna -20,3 °C)
• Jizerka: -15,2 °C (grunt -12 °C)
• Luční bouda: -18,9 °C (grunt -21 °C)

5 lutego 2012, godz. 16.50

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -10,9 °C (odczuwlana -14,9 °C)
• Jizerka: -17,7 °C (grunt -20,1 °C)
• Luční bouda: -22,3 °C (grunt -23,3 °C)

6 lutego 2012, godz. 8.10

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -16,6 °C (odczuwalna -16,3 °C)
• Jizerka: -29,2 °C (przy gruncie -33,7 °C)
• Luční bouda: -21,9 °C (przy gruncie -23 °C)

7 lutego 2012, godz. 9.35

• Obs. ZKiOA przy ul. A. Kosiby: -11,9 °C (odczuwalna -24,5 °C), nad ranem opad śniegu 3-4 mm; o godz. 12.10: -10,3 °C (odczuwalna -18.7 °C)
• Jizerka: -14,9 °C (grunt -15 °C)
• Luční bouda: -15,2 °C (grunt -15 °C)

Ostatnia mroźna noc z soboty na niedzielę (11/12 lutego 2012). We Wrocławiu nad ranem temperatura spadła poniżej -20VC, na Jizerce było natomiast około godz. 7 około -30 °C, a przy gruncie -33 °C. Kolejnej nocy (z niedzieli na poniedziałek) we Wrocławiu temperatura nad ranem nie spadła poniżej -8C. Zimniej było przed północą około -13 °C, potem pojawiło się zachmurzenie i temperatura zaczęła wyraźnie wzrastać. Rano od godziny 6 zaczął prószyć śnieg.

Synoptycy zapowiadają, że to już koniec mroźnej pogody. Od środy-czwartku ma się wyraźnie ocieplić, a w ciągu dnia temperatury mogą wzrosnąć powyżej 0 °C. Wystąpią także opady śniegu – największe w środę. W Polsce SW ma spaść do 15 cm śniegu.

Od 27 stycznia nastały mrozy. W nocy z 26 na 27 stycznia po raz pierwszy tej zimy temperatura w mieście spadła znacznie poniżej 0 °C. Nad ranem było około -7 °C. Rozpogodziło się i mroźna pogoda panuje cały dzień, niestety nie ma śniegu. 28 stycznia o godz. 15.10 w stacji przy ul. A. Kosiby było tylko -1,2 °C (odczuwalna -5,8 C), a o godz. 16.25 -2.6 °C.
Znacznie mroźniej było w górach. W nocy z 27 na 28 stycznia wysoko w Sudetach panowała temperatura poniżej -15 °C. Jak zwykle rekordowe spadki odnotowano w Górach Izerskich. W Jizerce 27 stycznia przy gruncie przed wschodem słońca było około -29 °C. (w klatce meteo -27 °C). Kolejnej nocy temperatura spadła około godz. 4 nad ranem do -23 °C (w klatce około -21 °C).
Prognozy długoterminowe wskazują na utrzymanie się mroźnej i suchej pogody przez koljene dwa tygodnie.

Od Nowego Roku, tak jak przez cały grudzień 2011 r., temperatury dzienne we Wrocławiu nie spadały poniżej 0C. Takie temperatury panowały również na całym obszarze nizinnej części Sląska. Przykładowe dane dla okresu 2 stycznia 2012 r. ze stacji w Brzeg:

• Najwyższa Temperatura 10,9 °C, g.13:41
• Najniższa Temperatura 6,4 °C, g. 22:56

(źródło: http://brzegmeteo.cba.pl/record.htm)

Stopniowe ochłodzenie nastąpiło dopiero od 15 stycznia. Temperatura powietrza w ciagu dnia osiągała od 2 do 6 °C (np. w niedzielę 22 stycznia), ale w nocy nie spadała poniżej 0 °C. Przeważnie w ciągu dnia jest pochmurno i przelotnie pada na zmianę deszcz, deszcz ze śniegiem i śnieg. W nocy nie ma mrozu, więc śnieg utrzymuje się przez kilka godzin.
Gazeta Wrocławska donosi, że na Sępolnie zakwitły już przebiśniegi (notka poniżej).

Tymczasem w Sudetach stale przybywa śniegu.
Jak donoszą pracownicy Karkonoskiego Parku Narodowego:
„... po prawie dwumiesięcznym okresie formowania się pokrywy śnieżnej w zachodnich Karkonoszach, jej miąższość w strefie górnej granicy lasu przekracza 250 cm, a w niektórych miejscach nawet 300 cm, średnio w wierzchowinowych partiach Karkonoszy miąższość pokrywy śnieżnej wynosi ok. 150 cm. ..., a średni zapas wody w pokrywie śnieżnej wynosi ok. 500 mm.”
(źródło: http://www.kpnmab.pl/pl/news/sniegu-przybywa-rosnie-zagrozenie-lawinowe,484)
W Karkonoszach ogłoszono 3 stopień zagrożenia lawinowego. W najbliższych dniach spodziewane kolejne opady i zagrożenie to może wzrosnąć.
Ze względu na znaczne opady śniegu zawieszono ruch pociągów osobowych na odcinku Szklarska Poręba Górna – Harrachov – Kořenov.

---------------------------
Na Sępolnie kwitną przebiśniegi. Idzie wiosna?
Na ogródkach na Sępolnie pomiędzy zalegającym śniegiem kwitną już przebiśniegi. Kwiaty jako pierwsze pojawiają się po zimie, ale to niezwykłe, że zakwitły w połowie stycznia.
Przebiśnieg jest symbolem przedwiośnia, ale w tym roku pojawił się bardzo wcześnie. Zima nie jest sroga, więc kwiaty mają dobre warunki do rozwoju. (...)

Źródło: Gazeta Wyborcza (Gazeta Wrocławska19.01.2012)

Sylwester 2011/2012 był ciepły, pochmurny i deszczowy. Wysokie nocne temperatury (w grudniu 2011 we Wrocławiu były tylko 2-3 dni ze spadkami temperatury poniżej 0 °C) spowodowały "zamieszanie" w świecie roślin. Obserwacje z 2 stycznia 2012 r.:

• rozwijają się pojedyncze, młode listki na niektórych krzakach żywopłotów
• kwitną stokrotki i niektóre późnojesienne kwiaty
• kwitnie już leszczyna

W Pradze (Rep. Czeska) na jednym z balkonów zakwitła róża:

Na dzisiaj prognozowano we Wrocławiu +12 °C, skończyło się jednak na +10 °C, ale o g.17.40 jest jeszcze +7,9 °C (Obs. meteo. przy ul. A. Kosiby). Przebieg temperatury na przełomie 2011 i 2012 r. ilustruje poniższa rycina (źródło jw.).

Miesiąc grudzień, pod względem pogodowym, nie odbiegał od listopada. Nadal nie ma zimy. Do 28 XII we Wrocławiu odnotowaliśmy 2-3 dni z porannymi przymrozkami, jednego dnia (bodajże 14 XII 2011) spadł nawet  śnieg - jego 1-2 cm cienka warstewka utrzymała się przez cały dzień.

Kolejne dni grudnia przyniosły jednak pogodę pochmurną, deszczową ale zarazem ciepłą. W święta Bożego Narodzenia było bardzo ciepło. 26 grudnia około g. 11.40 w stacji meteorologicznej IGRR UWr przy ul. A. Kosiby odnotowano temp. +8,8 °C. W nocy temperatura nie spadła poniżej +5 °C, tak samo było w nocy z 24 na 25 grudnia. W Boże Narodzenie jedynie w ciągu dnia, przy około południowych przejaśnieniach i wietrze, temperatura spadała do +2-3 °C.

Sytuację pogodową ilustrują poniższe ryciny. Rycina druga w kolejności (termika gruntu) wskazuje, że w ostatnich dniach we Wrocławiu, pod względem termicznym, wystąpiły warunki wegetacyjne.

Przebieg temperatury i wilgotności w dniach 23-27 XII 2011

Termika gruntu we Wrocławiu (24-28 XII 2011)

Przebieg temperatury 27 grudnia 2011 (obs. Uniw. Przyrodniczego)

Temperatura w kolejnych dniach grudnia 2011 r. (stacja przy ul. A. Kosiby):

• 27 XII 2011 g. 18.15: +7,7 °C, temp. odczuwalna +1,9 °C (obs. Uniw. Przyrodniczego w pobliżu placu Grunwaldzkiego, po godzinie 12 +9,5 °C, a w nocy +8,2 °C)
• 28 XII 2011 g. 9.50: +6,1 °C (temp. odczuwalna +3,6 °C), g. 13.45: +8,3 °C, g. 16.40: +5,3 °C