Wrocławskie zapiski przyrodnicze

Od Nowego Roku, tak jak przez cały grudzień 2011 r., temperatury dzienne we Wrocławiu nie spadały poniżej 0C. Takie temperatury panowały również na całym obszarze nizinnej części Sląska. Przykładowe dane dla okresu 2 stycznia 2012 r. ze stacji w Brzeg:

• Najwyższa Temperatura 10,9 °C, g.13:41
• Najniższa Temperatura 6,4 °C, g. 22:56

(źródło: http://brzegmeteo.cba.pl/record.htm)

Stopniowe ochłodzenie nastąpiło dopiero od 15 stycznia. Temperatura powietrza w ciagu dnia osiągała od 2 do 6 °C (np. w niedzielę 22 stycznia), ale w nocy nie spadała poniżej 0 °C. Przeważnie w ciągu dnia jest pochmurno i przelotnie pada na zmianę deszcz, deszcz ze śniegiem i śnieg. W nocy nie ma mrozu, więc śnieg utrzymuje się przez kilka godzin.
Gazeta Wrocławska donosi, że na Sępolnie zakwitły już przebiśniegi (notka poniżej).

Tymczasem w Sudetach stale przybywa śniegu.
Jak donoszą pracownicy Karkonoskiego Parku Narodowego:
„... po prawie dwumiesięcznym okresie formowania się pokrywy śnieżnej w zachodnich Karkonoszach, jej miąższość w strefie górnej granicy lasu przekracza 250 cm, a w niektórych miejscach nawet 300 cm, średnio w wierzchowinowych partiach Karkonoszy miąższość pokrywy śnieżnej wynosi ok. 150 cm. ..., a średni zapas wody w pokrywie śnieżnej wynosi ok. 500 mm.”
(źródło: http://www.kpnmab.pl/pl/news/sniegu-przybywa-rosnie-zagrozenie-lawinowe,484)
W Karkonoszach ogłoszono 3 stopień zagrożenia lawinowego. W najbliższych dniach spodziewane kolejne opady i zagrożenie to może wzrosnąć.
Ze względu na znaczne opady śniegu zawieszono ruch pociągów osobowych na odcinku Szklarska Poręba Górna – Harrachov – Kořenov.

---------------------------
Na Sępolnie kwitną przebiśniegi. Idzie wiosna?
Na ogródkach na Sępolnie pomiędzy zalegającym śniegiem kwitną już przebiśniegi. Kwiaty jako pierwsze pojawiają się po zimie, ale to niezwykłe, że zakwitły w połowie stycznia.
Przebiśnieg jest symbolem przedwiośnia, ale w tym roku pojawił się bardzo wcześnie. Zima nie jest sroga, więc kwiaty mają dobre warunki do rozwoju. (...)

Źródło: Gazeta Wyborcza (Gazeta Wrocławska19.01.2012)

Sylwester 2011/2012 był ciepły, pochmurny i deszczowy. Wysokie nocne temperatury (w grudniu 2011 we Wrocławiu były tylko 2-3 dni ze spadkami temperatury poniżej 0 °C) spowodowały "zamieszanie" w świecie roślin. Obserwacje z 2 stycznia 2012 r.:

• rozwijają się pojedyncze, młode listki na niektórych krzakach żywopłotów
• kwitną stokrotki i niektóre późnojesienne kwiaty
• kwitnie już leszczyna

W Pradze (Rep. Czeska) na jednym z balkonów zakwitła róża:

Na dzisiaj prognozowano we Wrocławiu +12 °C, skończyło się jednak na +10 °C, ale o g.17.40 jest jeszcze +7,9 °C (Obs. meteo. przy ul. A. Kosiby). Przebieg temperatury na przełomie 2011 i 2012 r. ilustruje poniższa rycina (źródło jw.).

Miesiąc grudzień, pod względem pogodowym, nie odbiegał od listopada. Nadal nie ma zimy. Do 28 XII we Wrocławiu odnotowaliśmy 2-3 dni z porannymi przymrozkami, jednego dnia (bodajże 14 XII 2011) spadł nawet  śnieg - jego 1-2 cm cienka warstewka utrzymała się przez cały dzień.

Kolejne dni grudnia przyniosły jednak pogodę pochmurną, deszczową ale zarazem ciepłą. W święta Bożego Narodzenia było bardzo ciepło. 26 grudnia około g. 11.40 w stacji meteorologicznej IGRR UWr przy ul. A. Kosiby odnotowano temp. +8,8 °C. W nocy temperatura nie spadła poniżej +5 °C, tak samo było w nocy z 24 na 25 grudnia. W Boże Narodzenie jedynie w ciągu dnia, przy około południowych przejaśnieniach i wietrze, temperatura spadała do +2-3 °C.

Sytuację pogodową ilustrują poniższe ryciny. Rycina druga w kolejności (termika gruntu) wskazuje, że w ostatnich dniach we Wrocławiu, pod względem termicznym, wystąpiły warunki wegetacyjne.

Przebieg temperatury i wilgotności w dniach 23-27 XII 2011

Termika gruntu we Wrocławiu (24-28 XII 2011)

Przebieg temperatury 27 grudnia 2011 (obs. Uniw. Przyrodniczego)

Temperatura w kolejnych dniach grudnia 2011 r. (stacja przy ul. A. Kosiby):

• 27 XII 2011 g. 18.15: +7,7 °C, temp. odczuwalna +1,9 °C (obs. Uniw. Przyrodniczego w pobliżu placu Grunwaldzkiego, po godzinie 12 +9,5 °C, a w nocy +8,2 °C)
• 28 XII 2011 g. 9.50: +6,1 °C (temp. odczuwalna +3,6 °C), g. 13.45: +8,3 °C, g. 16.40: +5,3 °C

Pogoda w pierwszej połowie grudnia typowo jesienna - listopadowa. Jest mniej pogodnych dni, ale po opadach deszczu (jednego dnia nawet padał we Wrocławiu śnieg, ale przy temperaturze powyżej 0 °C), które wystąpiły na początku miesiąca, jest sucho i ciepło. Wczoraj (14 XII 2011) termometr zaokienny (V piętro) wskazywał o godzinie 13.30 +13 °C (w klatce meteo przy ul. A. Kosiby o g. 13.55 było +9,7 °C), a dzisiaj (15 XII) o g. 13.15 +11 °C. 

Zima ze śniegiem panuje tylko wysoko w Sudetach. Od wysokości 700-800 m n.p.m. można się spodziewać cienkiej, nieciągłej pokrywy śnieżnej. Ciągła pokrywa śnieżna występuje w zasadzie pod wysokości 900-1000 m n.p.m. Warunki śnieżne dla narciarzy słabe.

Wczoraj (30 XI 2011) około godziny 11 we Wrocławiu pojawił się pierwszy od ponad 40 dni opad. Nie był to jednak deszcz, ale mżawka. Chodniki i jezdnie przez pewien czas (1-1,5 godziny) stały się nieco bardziej, niż po porannych przymrozkach, wilgotne. Rejestratory w stacjach meteo (np. Obs. Zakładu Klimatologii i Ochrony Atmosfery IGRR UWr., przy ul. A. Kosiby) nie odnotowały jednak żadnego zjawiska opadowego.
Ten listopad 2011 powinien przejść zatem do historii jako miesiąc, w którym suma opadów wyniosła 0 mm! Jest to wydarzenie rzadkie nie tylko w odniesieniu do jesieni, ale w ogóle dla całego roku w naszej strefie klimatycznej.

Można już napisać, że tak pięknego listopada jak w 2011 dawno nie było. Mamy już 27 dzień listopada, a we Wrocławiu nadal panuje ciepła i pogodna jesień.

Jest sucho i słonecznie. Deszcz (ani śnieg) nie padał we Wrocławiu od ponad miesiąca! Dzisiaj o godz. 11.10 w Obs. Uniwersytetu Przyrodniczego na placu Grunwaldzkim odnotowano temperaturę +10,5 °C (o g. 14.00 Obs. przy ul. A. Kosiby: +9,7 °C). Ostatnio nawet nie pojawiają się poranne mgły. Słoneczna pogoda sprzyja spacerom (obrazek z Parku im. S. Tołpy poniżej).

We Wrocławiu, ale chyba też na całym Dolnym Śląsku, co najmniej od miesiąca nie padał deszcz (od połowy października). Pogodna i słoneczna była ostatnia dekada października. Ten typ pogody trwał również w pierwszych dniach listopada. Dopiero około 8-10 XI pojawiło się więcej porannych mgieł, a nad ranem przymrozki. Po ustąpieniu mgieł było słonecznie z temperaturami sięgającymi do +10-12 °C. W niedzielę 20 XI 2011 o godz. 9  mamy we Wrocławiu pełne zachmurzenie i temperaturę +4 °C (Stacja Strachowice - weatheronline). Nie ma wiatru, jest cisza i na razie nic nie zapowiada aby miało padać. 

Mamy zatem wyjątkową sytuację - jesienną suszę atmosferyczną. Suma opadów od 1 X do 20 XI we Wrocławiu nie przekroczyła zapewne 5-10 mm. Przeciętnie w tym okresie powinno być co najmniej 30-40 mm opadu.
Ta susza nie jest oczywiście tak odczuwalna jak latem gdy panują w wysokie temperatury i duże niedosyty wilgotności. Najgorszym scenariuszem, z punktu widzenia nowego okresu wegetacyjnego,  była by mroźna i sucha zima. Wariant  z dużymi opadami śnieżnymi w miesiącach zimowych też nie jest zbyt dobry - wiosenne roztopy i wezbrania. W końcu "norma opadów" musi być wykonana a "bilans się wyrówna".

----------------
Od 1 do 25 XI 2011 nie spadła we Wrocławiu "ani jedna kropla deszczu" (sumaryczna wielkość opadu = 0 mm).
Nadal jest ciepło (jak na późną jesień) i sucho.

Liście opadły z drzew – późna jesień idzie (14 XI 2011)

Większość drzew jest już całkowicie pozbawiona liści (trzymają się jeszcze na wierzbach, brzozach oraz na niskich krzewach). Pogoda stała się bardziej jesienna rano są przymrozki ze szronem, a mgły utrzymują się do godzin południowych. W południe we Wrocławiu było tylko +2 °C i wysoka mgła. (termometr zaokienny). W górach natomiast panuje słoneczna pogoda, a temperatury w południe przekraczają +10 °C. Przykładowo o 12 w Jizerce było kolo +12 °C, a na Lucni boudzie ok +7 °C.
Podobna inwersyjna sytuacja panowała wczoraj (13 XI) - w Górach Wałbrzyskich na szczytach było +5-7 °C, ale w dolinach długo utrzymały się zamglenia.



W serwisie twojapogoda.pl ukazał się artykuł pod dosyć znamiennym tytułem: „Zamiast przedzimia mamy polecie” (treść artykułu ze skrótami poniżej). Termin „polecie” dobrze obrazuje sytuację pogodową panująca w październiku i w pierwszych dniach listopada.

Przebieg sytuacji pogodowej:

• 30 X 2011 – słonecznie, od godz. 10 zachmurzenie małe, Obs. Przy ul. A. Kosiby g. 10.10: +12,0 °C
• 1 XI 2011 – słonecznie od rana, po południu niewielkie zachmurzenie (piętro wysokie), ciepło i sucho, o godz. 13.35 temperatura +15,9 °C (Obs. przy ul. A. Kosiby). W Jerzmanowie między ulica Jerzmanowską a Osiniecką kwitnie łan rzepaku. Temperatury wysoko w Sudetach: Jizerka +12 °C, Lucni bouda +8 C (wg serwisu http://www.chmi.cz)
• 2 XI 2011 – Obs. przy ul. A. Kosiby g. 15.20 +13,6 °C, słonecznie i bezchmurnie od godzin porannych (noc także była pogodna). O godzinie 13.30 w Obs. Na Strachowicach odnotowano temperaturę +14 °C.
• 3 XI 2011 – Od rana podobnie, słonecznie i bezchmurnie, godz. 10.20 +10,1 °C, godz. 10.55 +12,3 °C, 11.50  +14,3 °C, 13.35 +16,9 °C, 13.53 +17,0 °C (Obs. przy ul. A. Kosiby)
• 5 XI 2011 – Pogoda jw, temperatury (Obs. przy ul. A. Kosiby): g. 13.20 +16,1 °C, g. 14.00 +16,1 °C, 15.00 +15,6 °C, 17.15 +12,1 °C
• 6 XI 2011 – g. 14.00 +19,1 °C (odczuwalna +13,7 °C), 14.15 +19,0 °C, 14.30 + 18,8 °C (Obs. przy ul. A. Kosiby); o g. 16.30 +18 °C (termometr zaokienny V piętro, ekspozycja zachodnia, wys. słońca 10°)

Sprawcą tej łagodnej i ciepłej pogody jest wyż, którego centrum ulokowało się nad Ukrainą. Za jego sprawą do zachodniej części Polski dociera cieple i suche powietrze s S-SSE.

Strefa kontaktu z zablokowanym niżem Islandzkim przbiega przez zachodnie Czechy. Ta sytuacja baryczna powoduje, że na południe od pasma Sudetów utworzyło się zastoisko inwersyjne. W Czechach jest przeważnie pochmurnie, mglisto i chłodniej (temperatury w ciągu dnia osiągają maksymalnie +10 C) niż na Śląsku. W Bramie Morawskiej od kilku dni panuje smog. (rycina - kliknij aby powiększyć)

----------------------------

„Zamiast przedzimia mamy polecie

Z powodu nadzwyczaj wysokich temperatur termiczne pory roku zupełnie różnią się od kalendarzowych. Na zachodzie i południu kraju panuje polecie, jest więc tak ciepło, jak we wrześniu. W Polsce mamy obecnie niezwykle zróżnicowane termicznie pory roku. Na zachodzie i południu kraju panuje polecie, gdyż średnia dobowa temperatura przekracza 10 stopni.

Taki okres najczęściej występuje we wrześniu. Jednak jak się okazuje za sprawą ciepłych popołudni, kiedy temperatura osiąga i przekracza 15 stopni termiczne polecie utrzymuje się mimo początku listopada. …
Tymczasem na północy i wschodzie Polski mamy już termiczną jesień, co oznacza, że średnia dobowa temperatura oscyluje na poziomie od 5 do 10 stopni. Zwykle termiczna jesień dotyczy października, a w listopadzie mamy już przedzimie, jednak w tym roku wszystko wydaje się być bardzo opóźnione. …
W rozkładzie miesięcznym wygląda to tak jakby na zachodzie i południu Polski dzisiaj panował wrzesień, w pozostałych regionach wczesny październik, a jedynie na północnym wschodzie zgodnie z kalendarzem listopad. …wczoraj w Jeleniej Górze u stóp Karkonoszy termometry po południu pokazały nawet 18 stopni i to przy pogodnym niebie, co w listopadzie jest czymś zupełnie niezwykłym. W następnych … na południu i zachodzie nadal będzie królować polecie, a w pozostałych regionach jesień. …”

Źródło www.twojapogoda.pl, 02-11-2011



Pogodę, która panowała przez większą cześć września można uznać za przedłużenie lata. Wskazują na to sytuacje październikowe. Od soboty 15 października 2011 jest słonecznie i sucho. W nocy temperatura spada do około 0 °C (był już pierwszy przymrozek z temperaturą -1 °C, ale ostatnio jest +2-3 °C). W ciągu dnia jest dosyć ciepło. 18 października 2011 o godzinie 15.25 w Obs. UWr przy ulicy A. Kosiby odnotowano temperaturę +17,5 °C. W powietrzu latają długie białe nici pajęczyn. Wychodzi na to, że na te dni przypadło prawdziwe babie lato. Kolejne dni mają być podobne z tą jednak różnica, że częściej pojawiać się mogą poranne zamglenia. Nadal jednak ma być z temperaturami w ciągu dnia do +10-12 °C. Według prognoz długoterminowych (TVNmeteo) ciepły słoneczny ma być również początek listopada.

Stan pogody 18 X 2011 ilustruje poniższy obrazek:

Wykres temperatury mówi sam za siebie:

Dla porównania lipiec 2011.

4 X 2011
g. 16.05, Obserwatorium ZKiOA IGRR UWr. przy ul. A. Kosiby: +25,5 °C, słaby wiatr (do 2,5 m/s), słonecznie i sucho (wilgotność - 33%). Ciepła była także noc z 3 na 4 października: temperatura oscylowała wokół +15 °C i dopiero nad ranem, po niewielkim deszczu, spadła do około +13 °C. O godzinie 18.10 w Obs. przy ul. A. Kosiby jest jeszcze +22,8 °C.
To już podobno ostatni tak ciepły dzień tego roku. Od środy stopniowo ma się ochładzać, a maksymalne temperatury pod koniec tygodnia nie przekroczą +15 °C.

------
6 X 2011 o godz. 14.15 mamy we Wrocławiu (Obs. przy ul. A. Kosiby) +21,3 °C, jest słonecznie ale wietrznie (prędkość wiatru do 6,5 m/s).

Rekord temperaturowy października przypadnie chyba na pierwszy dzień miesiąca. Jest to związane z  piękną słoneczną pogodą, która trwa we Wrocławiu już prawie dwa tygodnie. 

Jak na październik jest bardzo ciepło (o g. 11.35 w Obserwatorium przy ul. A. Kosiby odnotowano już +21,8 °C; notowania [klatka meteo] z godziny 11.47: +22,0 °C, g. 12.50: +23,7 °C, g. 13.32: +24,8 °C, g. 13.55: +25,0 °C, g. 14.36: +25,5 °C, termometr zaokienny [V piętro, ekspozycja W] w słońcu +38,6 °C, g. 15.25: +25,6 °C, g. 18.10: 20,6 °C), a na niebie "lazur" - żadnej chmurki.
Poprawka: rekord padł jednak 3 października 2011: w Obs. przy ul. A. Kosiby o godzinie 15 było +25,7 °C.

Zupełnie nie dziwi widok przechodniów w letnich ubiorach (np. sandały, krótkie spodenki, T-shirt). Kolejne dni mają być również pogodne i ciepłe z temperaturami powyżej +20 °C.

(źródło: http://www.chmi.cz)

2 X 2011
g. 14.04, Obs. przy ul. A. Kosiby: +23,0 °C (termometr zaokienny w cieniu: +23 °C), g.17: +23,1 °C; sucho prawie bezwietrznie, słonecznie. 

Niedziela 26 IX 2011 - słonecznie i bezwietrznie. Około południa temperatura powietrza wzrosła do +22-23 °C. O 18 w Stacji przy ul. A. Kosiby było +19,7 °C.

Pogoda w kolejnych dniach września:

• (26 IX) - o 13.50 w Obs. przy ul. Kosiby +23,2 °C (g. 14.15: +23,7 °C), sucho, słonecznie i bezwietrznie,
• (27 IX) - o 14.30 (miejsce jw - temp. w klatce meteo.) +25,4 °C (g. 15.44: +25,5 °C), sucho, słonecznie, cisza,
• (28 IX) - o 15.25 (jw) +20,4 °C, pogoda jak 27 IX,
• (29 IX) - o 13.23 (jw) +21,7 °C (g. 15.20: +23,3 °C; g. 17.48: +21,4 °C), nadal słonecznie i sucho (wilgotność 41%),
• (30 IX) - około 14 (jw) powyżej +25 °C, sucho, słonecznie.